CRUQUIUS - Op donderdag 19 maart is op Cruquiuseiland de officiële opening gevierd van vijf nieuwe kunstwerken van beeldend kunstenaar James Beckett. Verspreid over het eiland staan nu vijf rietstengels van ongeveer twaalf meter hoog. De sculpturen verwijzen naar het verleden van het gebied, dat vanaf de zestiende eeuw bekendstond als de 'Rietlanden' en maken zichtbaar hoe het verleden terug te zien is in de nieuwe inrichting van het gebied. Het project kwam tot stand in samenwerking met TU Delft en startup Tree Composites en is mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst, het Mondriaan Fonds, Amvest Vastgoed B.V., DEKA Development Foundation en PurpleAir.

Jan-Bert Vroege, dagelijks bestuurder stadsdeel Oost: "Met deze vijf rietstengels krijgt Cruquius niet alleen nieuwe blikvangers, maar ook een zichtbaar verhaal. Ze laten zien waar dit gebied vandaan komt en hoe het zich ontwikkelt tot een nieuwe woon- en werkomgeving. Kunst in de openbare ruimte maakt een wijk herkenbaar en eigen. Het verbindt bewoners met de plek waar ze wonen en werken. Dat is precies wat hier gebeurt."

Ontwerp, materiaal en totstandkoming

In 2020 stelde een kunstcommissie, met bewoners, ontwikkelaars, de gemeente en het Stadscuratorium, een kunstvisie op voor het Cruquiusgebied. Daarin werd gekozen voor een samenhangende serie van vijf kunstwerken over het eiland. Na een selectieprocedure werd het ontwerp van James Beckett gekozen. In 2023 presenteerde Beckett zijn definitieve ontwerp. Voor de constructie is gebruikgemaakt van innovatieve, lichte en sterke materialen die uit verschillende onderdelen zijn opgebouwd, waarin onder meer gerecyclede petflessen zijn verwerkt. De kunstwerken staan op vijf locaties: bij de insteekhaven aan de Zeeburgerkade (Graft 1), aan de Archiefstraat (Graft 2), aan de Cruquiusweg (Graft 3), bij de Locomotiefstraat (Graft 4) en bij de Brandslangstraat (Graft 5).

James Beckett, kunstenaar: "Als onderzoekgerichte kunstenaar met een sterke interesse in industrieel erfgoed en de stedelijke omgeving, wilde ik deze kunstwerken benaderen als portretten van deze plek: van wat hier is gebeurd, wat zich nu ontvouwt en wat er nog komen gaat. De rietstengels zijn daarbij als een soort prikbord, waarin verleden, heden en toekomst samenkomen –met verwijzingen naar industrie en handel, maar ook naar klimaatverandering en de opkomst van Smart Cities."

Kunstwerken die het verleden zichtbaar maken

De rietstengels verwijzen naar de geschiedenis van Cruquius, waar vroeger rietvelden lagen en later industrie ontstond. Van een afstand lijken het gewone rietstengels, maar van dichtbij zie je dat er exotische vruchten en bladeren aan hangen die verwijzen naar handelswaren die via de Cruquiushaven werden ingevoerd. Aan de stengels zijn ook voorwerpen bevestigd die het verleden van het gebied zichtbaar maken. De kleuren van de kunstwerken verwijzen onder meer naar de voormalige Sigma verffabriek. Zo verbinden de kunstwerken het vroegere moeras- en industriegebied met het huidige en toekomstige Cruquius.

Kunst als onderdeel van de gebiedsontwikkeling

De kunstwerken maken deel uit van de vernieuwing van het Cruquiusgebied. De komende jaren komen er ongeveer 1.700 woningen en 18.000 vierkante meter bedrijfsruimte bij. Met deze vijf kunstwerken krijgt het nieuwe stadsdeel een herkenbaar gezicht.

Meer achtergrondinformatie is via een QR-code te vinden op www.graft1-5.nl. Zie ook: www.amsterdam.nl/projecten/cruquiusgebied/nieuws/kunstwerken/