Veel inwoners van Haarlemmermeer wonen al tientallen jaren met plezier in hun eigen woning en willen dat graag zo houden. Toch merken zij vaak dat het huis in de loop van de jaren minder aangenaam is geworden. Koude voeten in de woonkamer, een slaapkamer die in de winter maar niet warm wil worden en een vage muffe lucht in de gang. Dat zijn zelden klachten van de bewoner. Het zijn klachten van de woning, en daar valt in de meeste gevallen iets aan te doen.

Dit artikel gaat over comfort. Over een huis dat gelijkmatig warm is, waar u niet met een deken op de bank hoeft te zitten en waar de lucht droog en fris aanvoelt. Dat een lagere energierekening daar vanzelf uit voortvloeit, is een aangename bijkomstigheid.

In dit artikel leest u:

  • waarom woningen in de polder Haarlemmermeer vaak gevoelig zijn voor vocht en kou;

  • hoe u aan de klachten in uw huis kunt herkennen welk onderdeel aandacht vraagt;

  • wat het verschil is tussen vloerisolatie en bodemisolatie;

  • waarom ventilatie net zo belangrijk is als isolatie;

  • wat de gemeente Haarlemmermeer bijdraagt aan de kosten;

  • waar u op kunt letten wanneer u een uitvoerder kiest.

Wonen in een polder: wat dat betekent voor uw woning

Haarlemmermeer is geen gewone gemeente om in te wonen, in bouwkundig opzicht. De polder werd in 1852 droog gelegd en het maaiveld ligt ongeveer vier tot vijf meter onder de zeespiegel. Het grondwater zit daardoor betrekkelijk dicht onder de begane grond van veel woningen.

Voor uw huis heeft dat een gevolg dat u waarschijnlijk voelt zonder het te benoemen. In de kruipruimte onder de vloer staat vaak vocht, en soms zelfs een laagje water. Dat vocht verdampt, stijgt op en trekt door de vloer de woonkamer in. Een vloer die vochtig is, voelt kouder aan dan een droge vloer van dezelfde temperatuur. Bovendien komt de lucht in de woning er vochtiger door, waardoor de ruimte minder snel warm aanvoelt en u de verwarming een graadje hoger zet dan eigenlijk nodig zou zijn.

Dit is echt een regionaal kenmerk. In woningen op de hoger gelegen zandgronden in het oosten van het land speelt dit veel minder. Wie in Hoofddorp, Nieuw-Vennep, Zwanenburg of Vijfhuizen woont, doet er daarom goed aan om bij het verbeteren van het comfort onderaan te beginnen, en niet bovenaan.

Verschillen tussen de kernen en de bouwjaren

Binnen de gemeente lopen de woningen sterk uiteen. In Badhoevedorp, Zwanenburg en Halfweg staat nog veel bebouwing uit de eerste helft van de vorige eeuw. Die woningen hebben vaak een smalle spouw en soms zelfs helemaal geen spouw, waardoor niet elke maatregel mogelijk is.

Hoofddorp en Nieuw-Vennep zijn juist vanaf de jaren zestig en zeventig sterk gegroeid. Woningen uit die periode hebben doorgaans wel een spouwmuur, maar die is bij de bouw meestal leeg gelaten. Ook het schuine dak en de zoldervloer werden in die jaren nauwelijks geïsoleerd. Juist bij dit type woning valt met een paar overzichtelijke ingrepen veel comfort te winnen.

Het bouwjaar van uw woning is dus geen detail, maar het uitgangspunt van het hele verhaal. Een goede adviseur begint daar het gesprek ook mee.

Waar de kou binnenkomt en hoe u dat merkt

U hoeft geen bouwkundige te zijn om te zien waar de warmte uw huis verlaat. De woning geeft zelf vrij nauwkeurig aan waar het probleem zit, als u weet waar u op moet letten. Onderstaand overzicht zet de meest voorkomende klachten naast de oorzaak die er in de praktijk het vaakst achter zit.

Wat u in huis merkt

Waar dit vaak op wijst

Maatregel die daarbij hoort

Koude voeten en een klamme vloer in de woonkamer

Een onafgedekte of vochtige kruipruimte onder de vloer

Vloerisolatie of bodemisolatie, afhankelijk van de hoogte van de kruipruimte

Een muffe lucht in de gang of in de hal

Vocht dat vanuit de kruipruimte omhoog trekt

Bodemisolatie in combinatie met goede ventilatie

Slaapkamers die in de winter niet warm worden en in de zomer te warm zijn

Een schuin dak of een zoldervloer zonder isolatie

Dakisolatie aan de binnenzijde of isolatie van de zoldervloer

Buitenmuren die koud aanvoelen als u er met de hand tegenaan gaat

Een spouwmuur die nog niet is gevuld

Spouwmuurisolatie, mits er een spouw aanwezig is

Tocht langs ramen en deuren terwijl de verwarming aan staat

Kieren en naden rond kozijnen en plinten

Kierdichting, meestal als aanvulling op andere maatregelen

Het overzicht is een hulpmiddel om te begrijpen wat u ervaart, geen vervanging van een opname ter plaatse. Twee woningen die aan de buitenkant identiek lijken, kunnen binnen een heel andere situatie hebben, bijvoorbeeld doordat er in het verleden al eens iets aan de vloer of het dak is gedaan.

Vloerisolatie of bodemisolatie: het verschil in het kort

Deze twee termen worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl het om twee verschillende ingrepen gaat. Het onderscheid is eenvoudig uit te leggen.

Bij vloerisolatie wordt isolatiemateriaal aan de onderzijde van de vloer bevestigd. Daarvoor moet een medewerker in de kruipruimte kunnen werken. In de praktijk betekent dat een kruipruimte van ongeveer vijftig centimeter of hoger, die redelijk droog en toegankelijk is.

Bij bodemisolatie wordt de isolatie op de bodem van de kruipruimte gelegd, bijvoorbeeld in de vorm van isolatiechips of geëxpandeerde korrels die worden ingeblazen. Er hoeft dan niemand onder de vloer te werken. Deze oplossing is bedoeld voor lage of vochtige kruipruimtes, en die komen in Haarlemmermeer regelmatig voor. Naast de isolerende werking wordt de opstijgende damp uit de bodem afgeremd, waardoor de lucht in de woning droger blijft.

Welke van de twee bij uw woning past, hangt dus vooral af van de hoogte en de toestand van de kruipruimte. Dat is met een korte inspectie vast te stellen.

Op de informatiepagina van isolatie bedrijf Haarlemmermeer staat per woningtype toegelicht welke van deze oplossingen in deze gemeente doorgaans wordt toegepast, en welke subsidies daarbij horen.

Het dak: waar de warmte als eerste verdwijnt

Warme lucht stijgt. In een woning met een ongeïsoleerd schuin dak verdwijnt daardoor een aanzienlijk deel van de warmte via de bovenkant van het huis. U merkt dat vaak niet in de woonkamer, maar op de verdieping erboven.

Gebruikt u de zolder alleen als bergruimte, dan is het isoleren van de zoldervloer meestal de eenvoudigste en voordeligste keuze. De warmte blijft dan onder de zolder, in de ruimtes waar u werkelijk verblijft. Is de zolder ingericht als slaapkamer, hobbyruimte of kantoor, dan is isolatie van het dak zelf aan de binnenzijde de betere oplossing. Dat heeft een tweede voordeel dat vaak wordt onderschat: een geïsoleerd dak houdt in de zomer de hitte buiten. Voor wie slecht slaapt in warme nachten, is dat minstens zo waardevol als de winst in de winter.

Isoleren en ventileren horen bij elkaar

Op dit punt gaat het in de praktijk wel eens mis, en daarom besteden wij er bewust aandacht aan. Een woning die beter geïsoleerd wordt, houdt niet alleen warmte binnen, maar ook vocht. Dat vocht ontstaat gewoon door te wonen: door koken, wassen, douchen, planten en ademen.

Wanneer die vochtige lucht niet weg kan, slaat zij neer op de koudste plek in de woning. Dat is meestal de onderkant van een raam of een hoek van een buitenmuur, en daar kan op termijn schimmel ontstaan. Voor bewoners met luchtwegklachten is dat onwenselijk, en die groep is onder oudere huiseigenaren niet klein.

De oplossing is niet om minder te isoleren, maar om tegelijk aandacht te geven aan de luchtverversing. Denk aan het openzetten van ventilatieroosters, het gebruiken van de mechanische ventilatie in keuken en badkamer, of bij een grondiger aanpak een systeem met warmteterugwinning, dat verse lucht binnenbrengt zonder de warmte mee naar buiten te nemen. Vraag uw adviseur hier expliciet naar. Een goede partij brengt het zelf ter sprake.

Wilt u zich breder inlezen in het verduurzamen van uw woning, dan vindt u op klimaatkeuze.nl achtergrondartikelen over energie, wonen en duurzame keuzes in en om het huis.

Wat de gemeente Haarlemmermeer bijdraagt

Isoleren is een investering, en daar staat in deze gemeente een aantrekkelijke tegemoetkoming tegenover. De gemeente Haarlemmermeer kent via het Energieloket een eigen subsidieregeling voor woningisolatie, die bovenop de landelijke regeling komt.

De gemeentelijke bijdrage bedraagt 1.325 euro en geldt onder meer voor vloerisolatie, bodemisolatie en glasisolatie. Aan de regeling zijn voorwaarden verbonden: u bent eigenaar en bewoner van de woning of lid van een vereniging van eigenaren, de woning heeft een energielabel D, E, F of G of is aantoonbaar slecht geïsoleerd, en het werk wordt uitgevoerd door een erkend bedrijf. Er geldt daarnaast een grens voor de WOZ-waarde. Huishoudens met een laag inkomen komen in bepaalde gevallen voor een hoger bedrag in aanmerking.

Daarnaast is er de landelijke ISDE-regeling van de Rijksoverheid. Daarbij is een vuistregel het onthouden waard: laat u één maatregel uitvoeren, dan ontvangt u een bedrag per vierkante meter. Laat u binnen een bepaalde periode twee of meer maatregelen uitvoeren, dan verdubbelt dat bedrag per vierkante meter. Wie toch al twijfelde tussen vloer en dak, doet er dus goed aan die keuze eens naast elkaar te leggen. De regeling stelt wel eisen aan de isolatiewaarde en aan het minimale aantal vierkante meters, dus laat dit vooraf uitzoeken.

Subsidievoorwaarden en bedragen worden periodiek aangepast. Controleer de actuele stand daarom altijd bij het Energieloket van de gemeente of bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voordat u opdracht geeft. Een uitvoerder die in deze gemeente veel werkt, kent de regelingen doorgaans goed en helpt desgewenst bij de aanvraag.

Waar u op let bij het kiezen van een uitvoerder

Comfort valt of staat bij de uitvoering. Een goed materiaal dat slordig wordt aangebracht, levert weinig op. Een paar punten waarop u een serieuze partij herkent:

  • Er wordt vooraf een opname gedaan, waarbij iemand daadwerkelijk in de kruipruimte kijkt en de vochtsituatie beoordeelt.

  • In de offerte staat welk materiaal wordt gebruikt en welke isolatiewaarde, de zogeheten Rd-waarde, daarmee wordt behaald. Die waarde bepaalt mede of u voor subsidie in aanmerking komt.

  • Het bedrijf is aangesloten bij een branchevereniging voor erkende isolatiebedrijven en beschikt over een onafhankelijke certificering.

  • Er worden foto’s gemaakt van het uitgevoerde werk. Die heeft u nodig bij de subsidieaanvraag en het is bovendien uw bewijs dat het werk goed is uitgevoerd.

  • U krijgt schriftelijk garantie op materiaal en werk, en u wordt niet onder tijdsdruk gezet om direct te ondertekenen.

Vraag ook naar ervaring met woningen in de polder. Een lage of natte kruipruimte vraagt een andere aanpak dan een ruime droge kruipruimte, en die ervaring merkt u aan de vragen die iemand u stelt.

Rustig beginnen, één stap per keer

U hoeft uw woning niet in één zomer volledig te verduurzamen. Begin bij de klacht die u dagelijks het meeste hindert, meestal is dat de koude vloer, en laat u daarna adviseren over de volgende stap. Wie twee maatregelen combineert, haalt bovendien meer uit de subsidieregelingen.

Het resultaat is geen abstract getal op een energielabel, maar iets dat u de eerste week al merkt. Een vloer waar u zonder pantoffels over durft te lopen, een slaapkamer die in november gewoon warm is, en een huis waarin u met plezier blijft wonen.